Azərbaycan News Agency

G7 liderləri qlobal enerji təhlükəsizliyi və bazar sabitliyi ilə bağlı inkişafları müzakirə etmək üçün virtual toplantı keçiriblər. Liderlər enerji təchizatını sabitləşdirmək, ev təsərrüfatlarını və müəssisələri qiymət şoklarından qorumaq və qlobal enerji sistemlərinin uzunmüddətli dayanıqlığını gücləndirmək məqsədilə koordinasiyalı tədbirlər barədə razılığa gəliblər.

G7 liderlərinin yayımladığı birgə bəyanatda G7 ölkələrindəki neft emalı zavodlarının texniki xidmət proqramlarının koordinasiya edilərək istehsal gücünün azalmasının eyni dövrə təsadüf etməsinin qarşısının alınması və mümkün olan yerlərdə zavodların istifadə səviyyəsinin müvəqqəti artırılması qərara alınıb.

Bəyanatda xüsusilə dizel bazarında davam edən təzyiqlər səbəbindən qlobal emal olunmuş məhsul istehsalını artırmaq məqsədilə əhəmiyyətli neft emalı gücünə malik ölkələrlə təmasların təşviq edildiyi bildirilib.

Beynəlxalq Enerji Agentliyindən (IEA) 2026-cı ilin martında götürülmüş öhdəliklərin icrasını izləməsi istənilib. Daha əvvəl yerinə yetirilmiş öhdəliklər də nəzərə alınmaqla, G7 ölkələri və tərəfdaşlarının IEA vasitəsilə dörd ay ərzində 100 milyon barel strateji ehtiyatı koordinasiyalı şəkildə bazara çıxaracağı bildirilib.

Ehtiyatların bazara buraxılmasının ilk 20 günü ərzində əhəmiyyətli həcmdə dizel yanacağının prioritet qaydada bazara çıxarılacağı qeyd olunub. G7 ölkələri həmçinin zərurət yaranacağı təqdirdə əlavə dizel ehtiyatlarının buraxılmasını müzakirə etmək üçün yaxın günlərdə IEA çərçivəsində bir araya gələcəklər.

G7 liderləri G7 ölkələri arasında enerji və enerji məhsulları ticarətinə ixrac məhdudiyyətlərinin tətbiqindən çəkinmək öhdəliyini bir daha təsdiqləyiblər. Bütün istehsalçılara da bazar gərginliyini artıra biləcək qadağalardan çəkinmək çağırışı edilib.

IEA-dan görülən tədbirlərin enerji təhlükəsizliyi və bazar sabitliyinə təsirini izləməsi və öhdəliklərin icrasını nəzarətdə saxlaması istənilib. IEA-dan 20 günlük müddət başa çatmazdan əvvəl gələcək müdaxilələrin gücləndirilməsinə dair həyata keçirilə bilən təkliflər və strateji ehtiyatların yenidən doldurulması ilə bağlı tövsiyələri əhatə edən əlavə hesabat təqdim etməsi tələb olunub.

Bəyanatda həmçinin İranın region ölkələrinə qarşı hücumları və bu hücumların beynəlxalq ticarətə, enerji təhlükəsizliyinə və qlobal iqtisadiyyata yaratdığı fasilələrlə bağlı qiymətləndirmələrə yer verilib. Hörmüz boğazında naviqasiya hüquqları və prinsiplərinin dərhal və tam şəkildə bərpa olunmasına çağırış edilib.

G7 liderləri bu məqsədlə birgə səylərin artırılacağını bildirərək, ABŞ-nin Hörmüz boğazı vasitəsilə ticarətin sərbəst axınını təmin etməyə yönəlmiş səylərini yüksək qiymətləndiriblər.

Liderlər Rusiyaya qarşı sanksiyaların davam etdiriləcəyini və yanacaq, təbii qaz və digər əmtəə bazarlarında mümkün təsirlərin qarşısını almaq məqsədilə IEA və qlobal tərəfdaşlarla əməkdaşlıq ediləcəyini bildiriblər.

Bəyanatda enerji qiymətləri ilə bağlı narahatlıqların prioritet məsələlər sırasında qaldığı qeyd edilərək, inkişafların yaxından izlənəcəyi və görülən tədbirlərin zərurət yarandıqda yenilənəcəyi bildirilib.