Azərbaycan News Agency

Yanacaq daşımayan, emissiya istehsal etməyən və günlərlə havada qala bilən yeni mühərrik texnologiyası Türkiyədən dünyaya açılır. Yüksək dizayn mühəndisi İsmail Bərbər aviasiya, müdafiə, enerji və kosmos sahələrində stereotipləri sındıracaq yeni nəsil mühərrik texnologiyası hazırladığını açıqlayıb.

“Plazma Dönüşümlü Jet Mühərrik Generator İtki Sistemi” adlandırılan bu texnologiya klassik jet və raket mühərriklərindən köklü şəkildə fərqlənir. Ənənəvi sistemlərdən fərqli olaraq yanacaq çənlərinə ehtiyac duymayan mühərrik atmosferdəki molekullardan enerji “yığımı” edərək işləyir.

Bunun sayəsində hava vasitələrinin 70–100 saat fasiləsiz uça bildiyi, emissiya istehsal etmək əvəzinə zərərli qazları süzüb atmosferə təmiz komponentlər geri qazandırdığı bildirilir. Bərbərin təsvir etdiyi sistem plazma və elektromaqnit hərəkət prinsipləri ilə işləyir. Mexaniki təmasın demək olar ki, aradan qalxdığı quruluş daha yüngül, daha səmərəli və daha təhlükəsiz mühərrik arxitekturası təqdim edir.

Texnologiya təkcə itki sistemi deyil; enerji istehsalı, saxlanması və kosmosda həyatın dəstəklənməsi üçün həllər təqdim edə bilən çoxməqsədli platforma kimi qiymətləndirilir. Yeni mühərrikin pilotsuz uçuş aparatlarında, raket sistemlərində, gəmilərdə, şəhərdaxili nəqliyyatda, elektrik stansiyalarında və kosmos platformalarında istifadə oluna biləcəyi qeyd olunur.

Səs-küy, texniki xidmət və yanacaq xərclərinin böyük ölçüdə aradan qalxması isə texnologiyanın mülki həyatda da dönüşüm yarada biləcəyini göstərir. Bərbərə görə layihə təkcə texniki yenilik deyil, Türkiyəni qlobal miqyasda texnologiya inkişaf etdirən və lisenziya təmin edən ölkə mövqeyinə daşıya biləcək strateji addımdır.

Beynəlxalq çevrələr tərəfindən də yaxından izlənən bu iş aviasiyada yeni dövrün xəbərçisi kimi qiymətləndirilir.