Azərbaycan News Agency

Daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis Dr. Burak Uzel, xərçəngin hüceyrə mərhələsində inkişafını dayandırmağı hədəfləyən və tibb aləmində böyük maraq doğuran NOUS-209 adlı “xərçəngin qarşısının alınması peyvəndi” ilə bağlı inkişafları açıqlayıb. Genetik olaraq xərçəngə meyilli şəxslər üçün ümid vəd edən bu tədqiqat onkologiya sahəsində inqilabi addım kimi qiymətləndirilir.

Ənənəvi peyvəndlərdən fərqli olaraq viral infeksiyaları deyil, birbaşa xərçəngləşmə prosesini hədəfləyən NOUS-209-un genetik mutasiyalar nəticəsində yaranan xərçənglərin qarşısını almağı məqsəd qoyan ilk peyvənd namizədlərindən biri olduğu bildirilir. Dr. Uzel bu yanaşmanın tibb tarixində dönüş nöqtəsi olduğunu vurğulayıb.

Bu günədək xərçənglə əlaqəli peyvəndlərin əksəriyyətinin HPV və ya Hepatit B kimi virus mənşəli xəstəliklərin qarşısını almağa yönəldiyini qeyd edən Uzel, NOUS-209-un isə genetik meyilli şəxslərdə xərçəngə aparan prosesi birbaşa bloklamağı hədəflədiyini bildirib. Dr. Uzel deyib: “İlk dəfə olaraq orqanizmin öz hüceyrələrindəki genetik pozuntular nəticəsində yaranan xərçəngləşmə prosesinə qarşı immun cavab formalaşdırılması məqsəd qoyulur. Gələcəkdə bu cür peyvəndlərin qrip peyvəndləri kimi geniş tətbiq olunduğu bir səhiyyə sisteminə doğru irəliləyirik.”

Bildirilib ki, tədqiqatlar xüsusilə Linç sindromu üzərində cəmlənib. Linç sindromu insanları, xüsusilə yoğun bağırsaq və uşaqlıq xərçəngi başda olmaqla, bir çox xərçəng növlərinə qarşı yüksək risk altına salan irsi genetik xəstəlik kimi tanınır.

Klinik tədqiqatlardan paylaşılan məlumatlara görə, peyvənd xərçəng hüceyrələrində müşahidə olunan dəyişiklikləri təqlid edən təxminən 209 müxtəlif antigen ehtiva edir. İki ay fasilə ilə tətbiq olunan iki dozadan ibarət peyvənd cədvəlinin “mikrosatellit qeyri-sabitliyi” (MSI) olan hüceyrələri xərçəngləşmə başlamazdan əvvəl məhv etməyi hədəflədiyi qeyd olunur. Bu baxımdan NOUS-209 xərçəngi müalicə etməkdən daha çox onun yaranmasının qarşısını almağa yönəlmiş proaktiv yanaşma təqdim edir.

Erkən diaqnostikadan kənar “birincil qorunma” anlayışının əhəmiyyətinə diqqət çəkən Dr. Burak Uzel, ailəsində xüsusilə gənc yaşlarda yoğun bağırsaq və ya uşaqlıq xərçəngi tarixi olan şəxslərin Linç sindromu barədə maariflənməsinin vacib olduğunu bildirib.

Ataköy Medicana Xəstəxanasında daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis kimi çalışan Dr. Burak Uzel, eyni zamanda rəqəmsal patoloji və süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən Virasoft şirkətinin Elmi Direktoru (CSO) vəzifəsini də icra edir. Dr. Uzel tibbi sahədəki aktual yenilikləri rəqəmsal platformalar vasitəsilə paylaşaraq cəmiyyətdə sağlamlıqla bağlı maarifləndirməni artırmağı hədəfləyir.