Azərbaycan News Agency

Qətər-Misir Birgə Ali Komitəsinin 7-ci iclası Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al-Sani və Misirin xarici işlər, miqrasiya və xaricdə yaşayan misirlilərin işləri naziri Dr. Bədr Əbdülattinin sədrliyi ilə Misirin Əl-Alameyn şəhərində keçirilib.

İclasdan sonra keçirilən birgə mətbuat konfransında Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al-Sani Qətər ilə Misir arasındakı münasibətlərin köklü, qardaşlıq və möhkəm əlaqələrə əsaslandığını bildirərək, iki ölkə rəhbərliyinin və xalqlarının gözləntilərinə uyğun olaraq münasibətləri yeni əməkdaşlıq səviyyələrinə yüksəltməyə davam edəcəklərini deyib.

Şeyx Məhəmməd Birgə Ali Komitənin iclası çərçivəsində gömrük əməkdaşlığı və tənzimləyici fəaliyyətlərlə yanaşı, inkişaf və səhiyyə sahələrində ümumilikdə dörd razılaşmanın əldə olunduğunu açıqlayıb.

Razılaşmalar çərçivəsində Misirin Sohag şəhərində Şeyx Təmim bin Həməd Al-Sani Xəstəxanasının yaradılmasına dair qrant sazişi də imzalanıb. Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri xəstəxananın regionun səhiyyə sektorunda keyfiyyət sıçrayışı yaradacağına ümid etdiyini bildirib.

İclasda həmçinin Qətər Dövlət Audit Bürosu ilə Misir Ərəb Respublikasının Mərkəzi Audit Təşkilatı arasında audit sahəsində əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumu, Qətər İnkişaf Fondu ilə Misir İnkişaf Tərəfdaşlığı Agentliyi arasında əməkdaşlıq memorandumu və Qətər İnkişaf Fondu ilə Misirin Səhiyyə və Əhali Nazirliyi arasında Sohagdakı xəstəxananın yaradılmasına dair qrant sazişi imzalanıb. Gömrük qanunvericiliyinin tətbiqi, gömrük pozuntularının qarşısının alınması, araşdırılması və onlarla mübarizə üçün qarşılıqlı inzibati yardıma dair saziş layihəsi də imzalanan sənədlər arasında yer alıb.

Şeyx Məhəmməd Birgə Ali Komitənin 7-ci iclasında iki ölkə arasındakı iqtisadi və ticarət münasibətləri ilə yanaşı, diplomatiya, səhiyyə, kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi kimi sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsinin müzakirə olunduğunu bildirib.

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisinin xüsusilə nəqliyyat xətləri və təchizat zəncirləri ilə bağlı alternativ və həll yollarının tapılması üzrə birgə səyləri dəstəklədiyini deyən Şeyx Məhəmməd Qətər ilə Misir arasındakı mühüm birgə layihələrin də nəzərdən keçirildiyini qeyd edib.

Şeyx Məhəmməd Misirin Baş naziri Dr. Mustafa Mədbuli ilə görüşündə iki ölkəni maraqlandıran birgə layihələrin müzakirə olunduğunu, Şimal Sahilində “Alam Al Roum” layihəsinin birinci mərhələsinin başlanmasından məmnunluq duyduğunu bildirib. Layihənin Qətər Diarın Misirdəki layihələrinə və Qətər investisiyalarına töhfə verməsinə ümid etdiyini deyən Şeyx Məhəmməd xüsusilə sənaye və əczaçılıq sektorları başda olmaqla yeni investisiya imkanlarını qiymətləndirməyə davam edəcəklərini bildirib.

Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülatti də iclasın Prezident Əbdülfəttah əs-Sisi və Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al-Saninin birbaşa rəhbərliyi ilə iki ölkə arasındakı siyasi və iqtisadi münasibətlərin yeni səviyyəyə yüksəldiyi dövrdə keçirildiyini bildirib.

Əbdülatti iclasın iki ölkə arasındakı gündəlik kommunikasiya və məsləhətləşmə mexanizmi çərçivəsində mühüm fürsət yaratdığını deyib. O, iki ölkə arasında ticarət və kommersiya mübadiləsinin həcminin iki dəfə artırılması istiqamətində konkret addımlar atılması barədə razılığa gəlindiyini bildirib.

Əbdülatti iki ölkənin biznes dairələri arasında tərəfdaşlıqların genişləndirilməsi barədə də razılıq əldə olunduğunu və üçüncü Misir-Qətər İnvestisiya Forumunun keçirilməsinin gözlənildiyini deyib. Həmçinin iki ölkənin iş adamlarını bir araya gətirəcək birgə şuranın yaradılması da gündəmə gəlib.

Əbdülatti Şimal Sahilində “Alam Al Roum” layihəsinin birinci mərhələsinin başlanması, eləcə də Süveyş Kanalı İqtisadi Zonasında digər layihələrin həyata keçirilməsindən məmnunluğunu ifadə edib.

Danışıqlarda enerji sahəsindəki hadisələr də müzakirə olunub. Yanvar ayında iki ölkə arasında enerji sahəsində imzalanmış anlaşma memorandumundan sonra ənənəvi və bərpa olunan enerji sektorlarında mühüm irəliləyişlərin əldə olunduğu bildirilib.

Əbdülatti enerji daşınması və saxlanması ilə bağlı logistika dəhlizlərinin gücləndirilməsinin gələcəkdə dənizçilik sahəsində yarana biləcək çətinliklərlə mübarizə baxımından mühüm olduğunu bildirib.

İki ölkənin dənizlərdə naviqasiya azadlığının qorunması və beynəlxalq hüquq qaydalarına əməl olunması ilə bağlı ortaq mövqeyə malik olduğu qeyd edilib. Xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dəniz Hüququ üzrə Konvensiyasının naviqasiya azadlığını təmin edən müddəalarına tam əməl edilməsinin zəruriliyi vurğulanıb.

İclasın əsas gündəm mövzularından biri Qəzza və işğal olunmuş Fələstin ərazilərindəki hadisələr olub.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd Fələstin qruplarının sülh planını qəbul etdiklərini və silahların toplanmasına dair tənzimləmələr üzərində işləməyə hazır olduqlarını açıqlamasından sonra regionun kritik mərhələyə daxil olduğunu bildirib.

Şeyx Məhəmməd bu nöqtədə İsrail tərəfinin seçim qarşısında olduğunu deyib. Qətərin Misir və Türkiyə ilə birlikdə bu mərhələyə çatmaq üçün intensiv səy göstərdiyini vurğulayan Şeyx Məhəmməd İsrailin daha əvvəl yerinə yetirmədiyi öhdəliklərini həyata keçirməklə müsbət cavab verməsinə ümid etdiyini bildirib.

Buna baxmayaraq Şeyx Məhəmməd İsrailin mülki əhalini hədəf alan hücumları və məskunlaşma fəaliyyətlərini artırmağa davam etdiyini, Livan və Suriyaya hücumların da davam etdiyini bildirib. İsrailin hərəkətlərinin regiondakı qeyri-sabitliyin əsas amillərindən biri olduğunu deyən Şeyx Məhəmməd regionun sülh və sabitlik təşəbbüslərinin rədd edildiyini qeyd edib.

Misirin xarici işlər naziri Əbdülatti Qəzza məsələsində Qətər, Türkiyə və Misir arasında tam koordinasiyanın olduğunu bildirib.

Əbdülatti bu koordinasiya və üç ölkənin həyata keçirdiyi diplomatik səylər sayəsində Fələstin qruplarının silahlanmanın məhdudlaşdırılması və silahların toplanmasına dair tələblərə cavab verməyə razı salındığını deyib və Qahirənin Qətər və Türkiyənin iştirakı ilə keçirdiyi çoxsaylı görüşlərin də bu prosesdə təsirli olduğunu qeyd edib.

Əbdülatti artıq yol xəritəsinin həyata keçirilməsinə diqqət yetirilməli olduğunu vurğulayıb. O, İsrailin ABŞ Prezidenti Donald Trampın sülh planı çərçivəsində ondan gözlənilən öhdəlikləri yerinə yetirmək seçiminə malik olduğunu bildirib.

Bu öhdəliklərə birinci mərhələ çərçivəsində humanitar yardımın Qəzzaya daxil olmasının təmin edilməsi, infrastruktur və xəstəxanaların erkən bərpası və reabilitasiyası; ikinci mərhələ çərçivəsində isə silahların məhdudlaşdırılması, İsrailin Qəzza zolağından çıxması və hücumların dayandırılması kimi məsələlərin daxil olduğu bildirilib.

Əbdülatti həmçinin Qəzza Milli İdarəetmə Komitəsinin zolaq daxilində müvəqqəti vəzifələrini yerinə yetirməsinin, Fələstin polis qüvvələri ilə beynəlxalq sabitlik qüvvəsinin atəşkəsə nəzarət etmək üçün yerləşdirilməsinin və Fələstin xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququndan istifadə edərək müstəqil dövlət yaratmasının yol xəritəsinin tərkib hissələri olduğunu bildirib.

Misirin xarici işlər naziri yaradılması nəzərdə tutulan Fələstin dövlətinin beynəlxalq qərarlara uyğun olaraq 4 iyun 1967-ci il sərhədləri daxilində və paytaxtı Şərqi Qüds olmaqla qurulmalı olduğunu bildirib.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri regionun xüsusilə ABŞ-İran müharibəsinin başlamasından bəri son dərəcə çətin şəraitdən keçdiyini bildirib. O, bu münaqişənin yalnız Körfəz regionuna deyil, bütün bölgəyə mənfi təsir göstərdiyini qeyd edib.

Şeyx Məhəmməd Qətərin Pakistanla birgə vasitəçilik çərçivəsində bu məsələ ilə bağlı həyata keçirdiyi diplomatik səyləri də Misirin xarici işlər naziri Əbdülatti ilə müzakirə etdiyini bildirib.

Qətər tərəfi Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında naviqasiya azadlığının, təhlükəsizliyinin və etibarlılığının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Müharibədən əvvəlki naviqasiya şərtlərinə qayıdılması çağırışı edilərkən, beynəlxalq dəniz nəqliyyatının hər hansı tərəf tərəfindən girov saxlanılmamalı və ya siyasi şantaj vasitəsi kimi istifadə edilməməli olduğu bildirilib.

Şeyx Məhəmməd Qətərin Körfəz ölkələrindəki qardaşları, Misir və regionun digər ölkələri ilə birlikdə diplomatik həlləri dəstəkləmək səylərini davam etdirəcəyini bildirib. O, tərəflərin qısa müddətdə həllə nail olmasını və gərginliyi artıran və ya şantaj xarakterli ritorika əvəzinə razılaşma və diplomatiya zəmininə qayıtmasını arzuladığını deyib.

Misirin xarici işlər naziri Əbdülatti Qətərin və digər Körfəz ölkələrinin təhlükəsizliyinin Misirin milli təhlükəsizliyi və kollektiv ərəb milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayıb.

Əbdülatti Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisinin də həmin gün Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmmədlə görüşündə bu yanaşmanı təsdiqlədiyini bildirib.

Misirin Qətər və Körfəz ölkələrini hədəf alan hər cür hücum qarşısında tam həmrəylik nümayiş etdirdiyini bildirən Əbdülatti İranın Qətər və Körfəz ölkələrinə hücumlarını açıq şəkildə pisləyib. Bu hücumları müvafiq ölkələrin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması və beynəlxalq hüquq qaydalarının tapdalanması kimi qiymətləndirən Əbdülatti hücumlar üçün heç bir əsas və ya bəhanənin olmadığını bildirib.

Misirin xarici işlər naziri həmçinin Qahirə ilə Doha arasındakı sıx koordinasiyanın müharibə və hərbi gərginliyə son qoyacaq, Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik narahatlıqlarını aradan qaldıracaq və regional sabitliyə töhfə verəcək yekun və dayanıqlı İran razılaşmasına nail olmaq baxımından mühüm olduğunu bildirib.

Birgə görüşlərdə regiondakı digər böhranlar da müzakirə olunub. Qətər və Misir tərəfləri xüsusilə Sudandakı böhran və Liviyadakı siyasi həll prosesi ilə bağlı hadisələri qiymətləndiriblər.

Tərəflər Sudanın, Liviyanın və digər ərəb ölkələrinin birliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasına dəstəklərini bir daha təsdiqləyiblər.

Qətər və Misir Sudan böhranı çərçivəsində beynəlxalq ictimaiyyətin Sudanla qonşu ölkələr qarşısında məsuliyyətlərini yerinə yetirməsinin vacibliyinə də diqqət çəkiblər.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al-Sani Qətər ilə Misir arasında davamlı koordinasiya və məsləhətləşmələrin əhəmiyyətini vurğulayaraq çıxışını yekunlaşdırıb.

Tərəflər iki ölkə arasındakı əməkdaşlığın müxtəlif sahələrdə inkişaf etdirilməsi və regional böhranlarla bağlı diplomatik koordinasiyanın davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər.

Birgə Ali Komitənin 8-ci iclasının Dohada keçirilməsi gözlənilir, Qətər tərəfi növbəti görüşü böyük səbirsizliklə gözlədiyini bildirib.