Ramazanda oruc haqqında bilinməli olanlar
Sümeyyə Yalçın, 17 fevral (Hibya) – Hibya Xəbər Agentliyinə danışan Daxili Xəstəliklər üzrə mütəxəssis Dr. Burak Uzel Ramazan ayında oruc tutmağın sağlamlığa təsirlərini dəyərləndirib. O, diabetdən immunitetə, uzunmüddətli aclıqdan ürək sağlamlığına qədər mühüm xəbərdarlıqlar edib.
Dr. Uzel diabet xəstələrinin oruc tutarkən diqqətli olmalarının vacibliyini vurğulayıb. “Diabetin hansı tip olması önəmlidir. 1-ci tip diabetdə oruc tutmaq çətindir, çünki intensiv insulin istifadəsi müntəzəm qida qəbulunu tələb edir və bu, orucun mahiyyətinə uyğun deyil. Lakin 2-ci tip diabetdə kalori məhdudiyyəti tələb olunduğu üçün oruc faydalı ola bilər”, – deyə bildirib.
İmmunitetə təsiri
Orucla immunitet arasındakı əlaqəyə toxunan Uzel deyib: “Orucun infeksion xəstəliklərdən qorunmada ciddi təsiri olduğunu düşünmürəm. Sağlam qidalanan və müntəzəm idman edən insanlarda infeksiyaların daha az görüldüyünü artıq bilirik.”
Maddələr mübadiləsi və uzunmüddətli aclıq
“Əgər əzələ itkisi baş verərsə, maddələr mübadiləsi yavaşlaya bilər, çünki o, əzələ kütləsindən asılıdır. İnsan orqanizmi uzunmüddətli aclığa uyğunlaşır; belə hallarda metabolizmin bir qədər zəiflədiyini müşahidə edirik”, – deyə o əlavə edib.
Ürək sağlamlığı və sürətli yemək
O, Ramazanda sürətli yeməyin infarkt riskini artıra biləcəyini bildirib: “Əgər ürəkdə yumşaq lövhə varsa, qəfil stress onun çatlamasına və infarkta səbəb ola bilər. Xüsusilə iftardan sonrakı ilk 2-3 saatda diqqətli olmaq lazımdır.”
Susuzlaşma riski
İsti havalarda susuzlaşma riskinə diqqət çəkərək deyib: “Yay aylarında bu ciddi problemdir. Sidikqovucu və ya təzyiq dərmanları qəbul edənlər iftarla sahur arasında daha çox maye qəbul etməlidirlər.”
Enerji içkiləri və qəhvə
“Enerji içkilərini çox tövsiyə etmirik. Həm kalorisi, həm də yüksək kofein və taurin tərkibi sağlamlığa əlavə yük yaradır. Qəhvə də həddindən artıq qəbul edildikdə ürəkdöyünməyə səbəb ola bilər; metabolizm insandan insana dəyişir”, – deyə bildirib.
İş şəraitinə görə risklər
O, ofis işçiləri ilə ağır fiziki əmək görənlər arasında fərq olduğunu qeyd edib: “Ofis işçiləri daha az kalori sərf edir və ətraf mühit faktorlarından az təsirlənir. Açıq havada işləyənlər daha çox enerji sərf edir və şəraitdən daha çox təsirlənir. Hər kəs sağlamlıq vəziyyətinə uyğun oruc tutmalıdır; əgər uyğun deyilsə, dini baxımdan əvəz mümkündür.”
Mədə və reflüks şikayətləri
Ramazanda mədə yanması və reflüksün arta biləcəyini bildirərək deyib: “Sağlam mədənin pH səviyyəsi aşağıdır və hüceyrələr müəyyən aralıqlarla yenilənir. Uzunmüddətli aclıq yanma və turşuluğu artıra bilər.”
Oruc və populyar qidalanma trendləri
O, detoks və tək öyünlü qidalanma trendlərinin orucla qarışdırılmamalı olduğunu vurğulayıb: “Oruc ibadətdir. Digərləri sağlamlıq məqsədli üsullardır. Elmi əsası olmayan üsullara həkimlə məsləhətləşmədən başlamayın.”
Orucun pozulmalı olduğu hallar
“Tibbi təcili vəziyyət varsa, məsələn damar yolu ilə serum tələb olunursa, oruc pozulmalıdır. Sağlamlıq prioritetdir və dinimiz də bunu belə müəyyən edib”, – deyə bildirib.
Xroniki xəstələr üçün tövsiyələr
O, xroniki xəstələrin həkim icazəsi olmadan oruc tutmamalı olduqlarını qeyd edib: “Orqan köçürülməsi, intensiv insulin müalicəsi və ya ürək çatışmazlığı kimi hallarda oruc faydalı olmaya və zərərli ola bilər. Bu cür hallarda mütləq həkimə müraciət edin.”
Sağlam Ramazan üçün tövsiyələr
Sonda deyib: “İftarda birdən-birə çox yeməmək, iftar və sahurda qəbul ediləcək kaloriləri planlamaq lazımdır. Aclığın təsiri ilə yeməyə hücum etməmək vacibdir. Düzgün planlama ilə Ramazan ayı sağlamlıq baxımından faydalı ola bilər. Hamıya xeyirli Ramazan arzulayıram.”
Azərbaycan İnformasiya Agentliyi