BMT: İordan çayının qərb sahilində üç qaçqın düşərgəsində məcburi köçkünlüklə bağlı xəbərdarlıq
Nyu-York, 8 sentyabr (Hibya) – Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan Hüquqları Ofisi (OHCHR) İsrail qüvvələrinin İordan çayının qərb sahilindəki Cenin, Nur Şəms və Tulkərəm qaçqın düşərgələrinin bütün fələstinli əhalisini məcburi köçürdüyünü və onların geri qayıtmasına mane olmağa davam etdiyini bildirib.
OHCHR tərəfindən yayımlanan hesabata görə, İsrail təhlükəsizlik qüvvələri İsrailin “Dəmir Divar Əməliyyatı” adlandırdığı əməliyyat çərçivəsində 2025-ci ilin yanvar və fevral aylarında İordan çayının qərb sahilinin şimalındakı üç Fələstin qaçqın düşərgəsinin əhalisini məcburi şəkildə köçürüb.
Hesabatda əməliyyat zamanı hərbi və polis qüvvələrinin mülki şəxsləri öldürdüyü, yüzlərlə evi dağıtdığı, yolları və digər infrastrukturu zədələdiyi, su və elektrik təchizatını kəsdiyi və humanitar yardımların bölgəyə çatmasına mane olduğu bildirilib. İsrail qüvvələrinin qapı-qapı gəzərək sakinlərə evlərini tərk etmələri barədə göstəriş verdiyi qeyd olunub.
OHCHR ilə danışan bəzi məcburi köçkün fələstinlilər İsrail rəsmilərinin onlara artıq qaçqın düşərgələrinin olmayacağını və “hamının İordaniyaya getməli olduğunu” söylədiyini bildiriblər.
Hesabata görə, 2025-ci ilin oktyabrına olan məlumata əsasən, Cenin Qaçqın Düşərgəsində tikililərin 52 faizi, Nur Şəmsdə 48 faizi və Tulkərəmdə 36 faizi dağıdılıb və ya zədələnib.
Əməliyyat zamanı düşərgələrdən 33 mindən çox fələstinlinin uzunmüddətli və sistematik şəkildə köçürülməsinin insanlığa qarşı cinayət kimi məcburi köçürmə ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaratdığı bildirilib. Hesabatda həmçinin hava hücumları, zirehli buldozerlər və nəzarətli partlayışlar nəticəsində düşərgələrin yaşamaq üçün yararsız hala gətirildiyi qeyd olunub.
Hesabatın əhatə etdiyi dövrdə 21-i uşaq olmaqla 102 fələstinlinin öldürüldüyü, bunun eyni dövrdə İordan çayının qərb sahilində İsrail qüvvələrinin səbəb olduğu bütün ölümlərin 46 faizini təşkil etdiyi bildirilib.
Ölənlər arasında Nur Şəms düşərgəsindən çıxmağa çalışarkən güllələnərək öldürülən, səkkiz aylıq hamilə Sondos Shalabi və Tulkərəmdə atası ilə məscidə getməyi gözləyərkən qarnından güllələnən 10 yaşlı Saddam Hussein Rajabın da olduğu bildirilib.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk bildirib ki, əməliyyatın həyata keçirilmə üsulu mümkün qədər çox fələstinlini bölgədən çıxarmaq və daha çox İsrail yaşayış məntəqəsinə yer açmaq məqsədi daşıdığı təəssüratı yaradır.
Türk İsraili Fələstin ərazilərindəki işğalına son qoymağa və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin işğal olunmuş Fələstin ərazilərindəki qanunsuz mövcudluğuna mümkün qədər tez son verilməsi barədə qərarına əməl etməyə çağırıb.
İsrail müdafiə nazirinin 23 fevral 2025-ci ildə orduya üç düşərgədə qalmaq göstərişi verdiyi və məcburi köçürülən fələstinlilərin geri qayıtmasına icazə verilməyəcəyini açıqladığı bildirilib.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər Agentliyinə (UNRWA) görə, bu ilin iyul ayına qədər təxminən 33 min 362 nəfər məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb.
Azərbaycan İnformasiya Agentliyi