ABŞ-ın Venesuela əməliyyatından sonra neft qiymətləri yüksəldi
İstanbul, 6 yanvar (Hibya) – ABŞ-ın həftəsonu Venesuela prezidenti Nikolas Maduronu saxladığını və Latın Amerikası ölkəsinə nəzarəti ələ keçirdiyini açıqlamasından sonra neft qiymətləri artdı.
West Texas Intermediate (WTI) markalı xam neftin fyuçersləri 1,8 faiz artaraq bir barel üçün 58,34 dollara yüksəldi, Brent markalı neftin fyuçersləri isə bir barel üçün 61,82 dollardan ticarət olundu.
Neft qiymətləri 2025-ci ildə təklif artıqlığı və tələbin zəifləməsi ilə bağlı narahatlıqların bazarları sarsıtması nəticəsində 18 faizdən çox ucuzlaşaraq son beş ilin ən aşağı səviyyəsinə düşdü.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun yeni lider seçilənədək Venesuelanı idarə edəcəyini və bu müdaxilənin bir hissəsi olaraq iri ABŞ neft şirkətlərinə hasilatın böyük hissəsinə nəzarət etməyə icazə veriləcəyini bildirib.
Dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına malik olan Venesuelada istehsal köhnəlmiş infrastruktur səbəbindən azalır, ABŞ-ın sərt sanksiyaları isə ixracı məhdudlaşdırır.
Analitiklərin fikrincə, ABŞ-ın Venesuela nefti üzərində nəzarəti qlobal təklifi artıracaq və xam neft qiymətləri üzərində əlavə təzyiq yaradacaq, lakin belə bir ssenarinin reallaşması zaman alacaq.
Fed Watch Advisors şirkətinin investisiya direktoru və qurucusu Ben Emons qeydlərində bildirib: “Əgər Venesueladakı qəfil hadisələri tək bir bazar nəticəsinə endirmək mümkün olsaydı, bu, gələcək neft təklifi olardı, xüsusilə də neft və benzin qiymətləri kəskin şəkildə ucuzlaşa biləcəyi üçün.”
Emons əlavə edib ki, Venesuelada istehsalın artması ABŞ-da benzin qiymətlərini aşağı salacaq və bu ssenari Trampın 2026-cı ilin sonlarında keçiriləcək aralıq seçkilərində populyarlığını artıra bilər, lakin o, neft obyektlərinin modernləşdirilməsi və yeni infrastrukturların qurulmasının “bir qədər vaxt aparacağını” vurğulayıb.
ING-in Əmtəə Strategiyası üzrə rəhbəri Uorren Patterson qeyd edib ki, Venesuela vitse-prezidenti Delsi Rodrigesin ABŞ-la əməkdaşlıq çağırışı edən açıqlamaları son qarışıqlığa baxmayaraq qarşıda “problemsiz keçid” ola biləcəyini göstərir.
Patterson bunun ABŞ-ın Venesuelaya daxil olan və ölkədən çıxan sanksiyalı neft tankerlərinə tətbiq etdiyi blokadanın ləğvi ehtimalını artıracağını və qısa müddətdə neft qiymətləri üzərində aşağı yönlü təzyiq yaradacağını bildirib.
Bununla belə, Patterson “daha mürəkkəb keçid”in Venesueladan gündəlik təxminən 900 min barel neft təklifini risk altına ata biləcəyini deyib. O, hazırda “yaxşı təmin olunmuş” bazarda təsirin məhdud qalacağını, lakin bəzi yuxarı yönlü risklərin mövcud olduğunu əlavə edib və bu il Brent qiymətlərinin orta hesabla 57 dollar/barel olacağını proqnozlaşdırıb.
Venesuela dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına malik olsa da, qlobal təklifin yalnız kiçik bir hissəsini təşkil edir və buna görə də ixracdakı hər hansı fasilənin qiymətlərə ciddi təsir göstərməsi ehtimalı azdır. İllərlə davam edən qeyri-kafi investisiyalar istehsalı qlobal hasilatın 1 faizindən də aşağı səviyyədə saxlayıb.
Analitiklər həmçinin bildiriblər ki, siyasi sabitliyin bərpası və ABŞ-ın ölkənin enerji infrastrukturuna investisiyaları artırması halında istehsal arta və artıq bol təkliflə üzləşən bazara əlavə barellər daxil ola bilər.
Bu arada, Səudiyyə Ərəbistanı Asiyaya satış qiymətlərini ardıcıl üçüncü ayda da endirdi, Rusiya və Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının yaratdığı OPEC+ isə təklif artıqlığı və zəif tələblə bağlı narahatlıqlar səbəbindən birinci rübdə istehsal artımını dayandırmaq planını davam etdirdi.
Azərbaycan İnformasiya Agentliyi