Azərbaycan News Agency

İlin sonundakı yüksəlişin impulsu erkən ticarətdə davam etsə də, bayramlar səbəbindən likvidlik aşağı səviyyədə qaldı və aktiv sinifləri üzrə hərəkətlər məhdud oldu. Asiyada Yaponiya və Çin bazarları bağlı idi, digər bazarlar isə Yeni İl tətilindən sonra fəaliyyətə qayıtdı.

Qiymətli metallar ötən ildən bəri davam edən güclü performansını qorudu. Spot qızıl unsiya üçün 4.360 dollara, spot gümüş isə unsiya üçün 73 dollara yüksəldi.

Qızılın 2025-ci ildəki artımı son 46 ilin ən böyük yüksəlişi oldu, gümüş və platin isə Fed-in faiz endirimləri, geosiyasi gərginliklər, mərkəzi bankların güclü alışları və ETF axınları da daxil olmaqla bir sıra amillərin təsiri ilə rekord qazanc qeydə aldı.

Digər tərəfdən, MSCI-nin Yaponiya istisna olmaqla Asiya-Sakit Okean səhmləri üzrə ən geniş indeksi 0,66% artdı, Honq Konqun Hang Seng İndeksi isə 1,24% yüksəldi. S&P 500 fyuçersləri 0,29%, Nasdaq fyuçersləri isə 0,36% artım göstərdi. Avropa fyuçersləri qarışıq hərəkət etdi; EUROSTOXX 50 fyuçersləri 0,5% azaldı, FTSE fyuçersləri isə 0,1% yüksəldi.

Bazarlar rüsum müharibələri, ABŞ tarixində ən uzun hökumət bağlanması, geosiyasi münaqişələr və mərkəzi bankların müstəqilliyinə yönələn təhdidlərlə dolu ili geridə qoyarkən, səhmlər 2025-ci ildə güclü qazanc əldə etdi.

Analitiklərin fikrincə, ABŞ səhm bazarının 2025-ci ildəki yüksəlişi “süni intellektə olan coşqu, güclü korporativ mənfəətlər, səhm geri alışları və güclü pərakəndə axınlar” tərəfindən dəstəklənib. Onlar əlavə edirlər ki, “makroiqtisadi, geosiyasi və siyasi qeyri-müəyyənliklərin yaratdığı dəyişkənlik, eləcə də süni intellektə dair həssaslıqda dövri dəyişikliklər səhm bazarlarının xüsusiyyəti olaraq qalacaq; bu da investorların gələn il daha çox dalğalanma gözləməli olduğu anlamına gəlir”.

Analitiklərə görə, bu il investorların diqqətinin böyük hissəsi ABŞ iqtisadiyyatının gücünə və Fed-in siyasət trayektoriyasına yönələcək. ABŞ hökumətinin bağlanması səbəbindən təxirə salınmış bir sıra iqtisadi göstəricilər yaxın günlərdə açıqlanacaq və faiz endirimlərinin nə qədər irəli gedə biləcəyini müəyyənləşdirməkdə əsas rol oynaya bilər.

İnvestorlar Fed-in bu ay faizləri endirmə ehtimalını cəmi 15% olaraq qiymətləndirir, lakin iyun ayına qədər daha bir endirim gözləyirlər. Dollar ilə zəif başladı; avro 0,1% artımla 1,1759 dollara, funt sterlinq isə 0,16% artımla 1,3481 dollara yüksəldi.

Yen dollar qarşısında 156,64 səviyyəsində bir qədər güclü idi, lakin zəifləyən valyutanı dəstəkləmək üçün Yaponiyanın mümkün müdaxiləsi ilə bağlı investorları narahat edən səviyyələrdən hələ də uzaq deyildi. Bu il Fed-in daha çox yumşalmaya getməsi gözlənildiyi halda, bəzi rəqiblər faiz artımına hazır görünsə də, bu vəziyyət 2025-ci ildə son səkkiz ilin ən böyük illik enişini yaşayan dollar üzərində təzyiqi davam etdirdi.

Dollar həmçinin Trampın xaotik ticarət siyasətləri və Fed-in müstəqilliyi ilə bağlı narahatlıqlardan mənfi təsirləndi. ABŞ prezidentinin ayın sonuna qədər Cerom Pauellin yerinə keçəcək şəxsi açıqlamağa hazırlaşması ilə bu mövzu bu il yenidən gündəmə gələcək.

Bu səbəbdən administrasiyanın Federal Açıq Bazar Komitəsinə (FOMC) səsvermə hüququna malik daha “güvercin” meylli üzvlər irəli sürəcəyi gözlənilsə də, namizədlərin ixtisasları ilə bağlı müzakirələrin onların bazar bilikləri və istinadlarına fokuslanacağı ehtimal olunur.

Əmtəə bazarlarında isə neft qiymətləri ötən il 2020-ci ildən bəri ən böyük illik itkini qeydə aldıqdan sonra cümə günü bir qədər yüksəldi. Brent xam neft fyuçersləri 0,27% artımla bir barel üçün 61,1 dollara, ABŞ xam nefti isə 0,25% artımla bir barel üçün 57,7 dollara yüksəldi.