Çərşənbə axşamı Yer üzündə çox güclü maqnit fırtınaları gözlənilir
Moskva, 19 yanvar (Hibya) – Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun (IKI) Günəş Astronomiyası Laboratoriyası Telegram kanalında bildirib ki, güclü günəş alovlanması səbəbindən çərşənbə axşamı Yer G3/G4 səviyyəli maqnit fırtınalarına məruz qala bilər.
Açıqlamada deyilir: “Hadisənin çərşənbə axşamı Yerə çatacağı gözlənilir. Maqnit fırtınalarının G3/G4 səviyyəsində olacağı proqnozlaşdırılır. Qütb parıltısı zonasının aşağı sərhədi 50 dərəcəyədək yüksələ bilər.”
Laboratoriyanın internet saytındakı cədvələ görə, G3 güclü fırtına, G4 isə çox güclü fırtına deməkdir.
Başqa bir hesabatda günəşdə baş verən alovlanmanın “kifayət qədər böyük” olduğu və ulduzun bütün mərkəzi hissəsini, yəni “təxminən yarım milyon kilometri” əhatə etdiyi qeyd edilib.
Alimlər həmçinin günəş alovlanmasının daha ətraflı videosunu yayımlayıblar. Açıqlamaya görə, görüntünün üfüqi ölçüsü 450.000 kilometrdir ki, bu da “Yer diametrindən 35 dəfə böyükdür”.
Bazar günü axşam laboratoriya 2026-cı ilin ilk X sinifli günəş alovlanmasını bildirdi. Hadisə Yerə tərəf yönəlmiş görünən günəş diskinin mərkəzində yerləşən 4341 bölgəsində baş verib. Moskva vaxtı ilə saat 21:09-da pik həddə çatıb və X1.95 kimi təsnif edilib; daha güclü alovlanma sonuncu dəfə 14 noyabrda qeydə alınmışdı.
Laboratoriyanın direktoru Sergey Boqaçevin sözlərinə görə, günəş aktivliyinin azalmasına baxmayaraq, 2026-cı ildə rekord qıran alovlanmaların baş vermə ehtimalı qalmaqdadır. İlin əvvəlindən bəri artıq bir neçə güclü M sinifli alovlanma qeydə alınıb.
Rentgen şüalanmasının intensivliyinə görə, günəş alovlanmaları beş sinfə bölünür: A, B, C, M və X.
Bunlar Yer üzündə maqnit fırtınalarını yarada, elektrik şəbəkələrini poza və quşların, eləcə də heyvanların miqrasiya marşrutlarına təsir göstərə bilər. Güclü fırtınalar qısa dalğalı rabitə və naviqasiya sistemlərini poza, həmçinin sənaye şəbəkələrində elektrik kəsintilərinə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, günəş aktivliyinin artması qütb parıltılarının müşahidə olunduğu coğrafi ərazini genişləndirə bilər. Maqnit fırtınalarının insan sağlamlığına təsir edib-etmədiyi isə hələ də qeyri-müəyyəndir.
Azərbaycan İnformasiya Agentliyi